شهرهای ایران



ارومیه	اردبیل	اصفهان
تهران	تبریز	اهواز
کرمان	قزوین	شیراز
همدان	مشهد	کرمانشاه
		یزد

اصفهان
	شهر اصفهان مرکز استان اصفهان و شهری است در بخش مرکزی ایران که پایتخت چند دودمان از پادشاهان پیشین ایران بویژه صفویان بوده است . اصفهان سومین شهر بزرگ کشور از نظر جمعیت ( پس از تهران و مشهد ) و از شهرهای تاریخی ایران است . ارتفاع آن 1575 متر از سطح دریاست . آب و هوای آن معتدل و دارای فصول منظم است . از فراورده های ان می توان به پنیر – تنباکو – غلات – برنج و صیفی جات و از هنرها و صنایع دستی آن به نقره کاری ، برنج کاری و قلم کارسازی ، مینیاتورسازی و خاتم کاری اشاره کرد . اصفهان آکنده از آثارهنری و تاریخی است ، میدان شاه ( نقش جهان ) ، سی و سه پل ، پل خواجو ، منارجنبان ، مسجد شاه ، گذر چهار باغ عباسی ، سبزه میدان ، چهلستون و عالی قاپو از معروفترین آنها هستند . شهر اصفهان با تاریخ بسیار کهن و آثار باستانی بی شمار از شهر های نمونه جهان است و بنا به گفته آندره مالرو نویسنده و پژوهشگر فرانسوی فقط با دو شهر فلورانس و پکن در دنیا قابل مقایسه اند . آثار تاریخی اصفهان مجموعه ای از بهترین نمونه های به جا مانده از سبکهای گوناگون معماری ایران در طول هزاران سال و بیشتر است و کیفیت این آثار چنان است که می توان گفت بیشتر آثار بزرگ و شاهکارهای هنر معماری ایران پس از اسلام در اصفهان قرار دارد .
از دوره قبل از ایلام چیزی جز بقایای آتشکده ای در کوه آتشگاه – اکتشافات اندکی در تپه اشرف و همچنین پل شهرستان بجا نمانده است . بیشترین آثار بجا مانده مربوط به دوره اسلامی است ، آثاری از تمامی دوره های تاریخی پس از اسلام بجامانده است اما آثارویژه دو دوره باشکوه از تاریخ اصفهان یعنی دوره سلجوقی و دوره صفوی برجستگی ویژه ای دارد .

اردبیل
	اردبیل شهری است در شمال غربی ایران – ومرکز استان اردبیل است . نام اردبیل از دو واژه ایرانی ارد ( راستی و حق ) و بیل ( شهر) درست شده است . واژه ارد از واژه باستانی آرتا و بیل از واژه باستانی ویلا گرفته شده است. .نام باستانی شهر اردبیل آرتاویل بوده است . که بعد از حمله اعراب به ایران در زمان عمر ابن خطاب به اردبیل تغییر نام پیدا کرده است . شهر اردبیل در ارتفاع 1500 متری از سطح دریا واقع بوده و در فلات اردبیل بین کوه های باغرو و سبلان واقع شده است . اردبیل دارای زمستان های سرد و تابستان های ملایم است . جمعیت اردبیل حدود 500 هزارنفر،زبان مادری آنها ترکی آذربایجانی و مذهب اکثر مردم اسلام است. جمعیت مسیحی شهر در 50 سال گذشته شهر را ترک نموده اند . آرامگاه شیخ صفی الدین اردبیلی ، جمعه مسجد اردبیل از بناهای تاریخی این شهر بشمار می رود . از جاذبه های طبیعی این شهر دریاچه زیبای شورابیل در داخل شهر و جنگل فندقلو و شهر توریستی سرعین در نزدیکی این شهر می باشد . که در 639 کیلومتری تهران و شرق کوه های اتشفشانی سبلان قرار گرفته است . دریاچه نیر در 48 کیلومتری غرب شهر اردبیل واقع گردیده . در کوه سبلان گونه های حیوانات وحشی دیده می شود از جمله شیروان دارهسی – موعد – هوشنگ میدانی – منطقه حفاظت شده نئور که محل حیوانات وحشی مثل خرس قهوه ای ، خرس خاکستری ، گرگ ، جغد ، خرگوش و عقاب است .

ارومیه
	ارومیه مرکز استان آذربایجان غربی ایران و همچنین مرکز شهرستان ارومیه است . ارومیه در شمال غربی ایران و در منطقه ای کوهستانی در غرب دریاچه ارومیه واقع است ، فاصله این شهر تا تهران 907 کیلومتر می باشد در دوره رضاشاه پهلوی نام رضائیه بر آن گذاشتند که تا پایان حکومت پهلوی به این نام خوانده می شد ، پس از انقلاب ایران به نام پیشین تغییر نام داد . قدمت آن به 2000 سال پیش ازمیلاد می رسد این شهر دارای فرودگاه فعال بین المللی است . ارومیه در جلگه گسترده و سرسبزی به درازای 70 کیلومتر و به پهنای 30 کیلومتر واقع شده که اطراف آن تا کیلومترها پوشیده از باغات انگور و سیب و کشتزار است . دریاچه ارومیه در شرق این شهر قرار دارد . این شهر به علت آب و هوای معتدل و داشتن مناظر زیبا یکی از شهرهای گردشگری ایران است . ساکنین شهر ارومیه را آذریها – کردها – آشوری ها و ارمنی ها تشکیل می دهند که اغلب در یک محله کنار هم زندگی می کنند . مردم این شهر اکثراً به زبان های ترکی - آذری - کردی صحبت می کنند . نقاط دیدنی ارومیه عبارتند از: مسجد جامع - مسجد سردار - بازار ارومیه - موزه ارومیه - گردشگاه سیر - دریاچه ارومیه - کلیسای ننه مریم - ساختمان شهرداری ارومیه .

اهواز
	اهواز مرکز استان خوزستان و هفتمین شهر بزرگ ایران از نظر جمعیت است . شهر اهواز از نظر جغرافیایی در 21 درجه و 20 دقیقه عرض شمالی و 48 درجه و 40 دقیقه طول شرقی قرار گرفته است و در بخش جلگه ای به ارتفاع 18 متر از سطح دریا واقع می باشد . مساحت شهر اهواز 20477 هکتار است . این شهریکی از قدیمی ترین شهرهای ایران محسوب می شود . در دوره ساسانیان زمانیکه اهواز پایتخت آنها بود این شهر به هرمزشهر معروفیت داشت . این شهر تابستان های گرم و مرطوب با دمای بالای C 48ْ و زمستان های معتدل دارد . شهر اهواز بروی رودخانه کارون بنا شده است . فاصله این شهر تا تهران 874 کیلومتر است و یکی از شهر های نفت خیز خاورمیانه است . جاهای دیدنی اهواز عبارتند از جاذبه های گردشگری سواحل و رودخانه کارون – پل معلق ( پل سفید ) – بقعه علی ابن مهزیار .

تبریز
	تبریز مرکز استان آذربایجان شرقی با مساحتی حدود 1200 کیلومتر مربع و جمعیتی بالغ بر 1460000 نفر را دارا است که از نظر جمعیت چهارمین (پس از تهران،مشهد و اصفهان) و از نظر وسعت سومین شهر ایران است. تبریز از دیرباز تاثیر زیادی در زمینه های مختلف از جمله سیاسی و اقتصادی داشته است. تبریز اولین پایتخت ایران در زمان صفویان و شهر ولیعهد نشین دودمان قاجار بود. با کشفیات اخیر در محیط مسجد کبود قدمت تبریز تا 4500 سال برآورد میشود. در سده چهارم هجری یاقوت حموی تبریز را مشهورترین شهر آذربایجان میخوانند. زبان مردم تبریز همانند بیشتر شهرهای نواحی آذربایجان، ترکی آذربایجانی است. تبریز به شهر اولین ها معروف است. اولین چاپخانه، اولین خیابانی که در ایران دارای برق شد، اولین پستخانه، اولین خط انتقال پست و ... سوغاتی ها: آجیل، ریس، نوقا، قورابیه، کفش، فرش دستباف، صنایع دستی، پنیر لیقوان و ... ارتفاع شهر از سطح دریا 1366 متر میباشد و فاصله این شهر تا تهران 624 کیلومتر مربع است. این شهر در گوشه دشت رسوبی همواری با شیب متوسط بسوی دریاچه ارومیه گسترده شده است و شمال آن کوههای عون ابن علی ، پله چین بهلول و با باغی و در جنوب آن سلسله جبال سهند قرار دارد. شهر تبریز در مجموع منطقه خوش آب و هوا و سردسیری است و از لطافت ویژه ای برخوردار است.
بنای با شکوه مسجد کبود که یکی از شاهکارهای معماری مساجد ایران است. مسجد حجة الاسلام با 54 گنبد آجری آن بر روی چهل ستون سنگی کبود قائم است. مسجد اوچ گوزلی با معماری تحسین برانگیز داخلی امام زاده های متعدد، کلیسا، از جمله کلیسای مریم که بزرگترین و قدیمی ترین کلیسای تبریز است. عمارت ها و خانه های قدیمی از جمله ائل گلی، خانه مشروطیت و کاخ شهرداری، مدرسه ی تاریخی، بازارهای قدیمی، پلها و قبور قدیمی از جمله مقبرة الشعرا از مهمترین جاذبه های منطقه بشمار میروند.

تهران
	بزرگترین شهر و پایتخت ایران با جمعیت 11050000 نفر است و رویهمرفته همه ساختار اداری ایران در تهران متمرکز شده است. سطح شهر تهران به 22 منطقه شهرداری تقسیم شده است. نماد شهر تهران برج آزادای است و هم اکنون برج نمادین دیگری بنام برج میلاد در تهران در دست ساخت میباشد. کلان شهر تهران در پای رشته کوه البرز قرار دارد. از نظر موقعیت جغرافیایی در پهنه ای بین دو وادی کوه و کویر و در دامنه های جنوبی البرز گسترده شده است. از سمت جنوب به کوههای ری و بی بی شهر بانو و دشت های هموار شهریار و ورامین و از شمال بواسطه کوهستان محصور گردیده است. شمس العماره، برج طغرل، کاخ گلستان، صاحب قرانیه، دروازه دولت، بازار تهران، بی بی شهر بانو و ... بخشی از دیدنیهای تهران هستند که بازدید از آنها برای عموم آزاد میباشد. کوهستانهای شمالی تهران با بلندترین قله این کوهستان(توچال با 3933 متر) بر تمام فضای شهر مشرف است. از نظر آب و هوایی تهران غیر از نواحی کوهستانی شمال که مرطوب و معتدل است، کلا گرم و خشک میباشد و حداکثر دمای ثبت شده آن 38/7 و حداقل 7/4- و متوسط سالیانه 18 درجه سانتیگراد بوده و ارتفاع این شهر از سطح دریا 1100 متر است.
تهران از پیشینه شهری چندان طولانی برخوردار نیست. این شهر مدتها یکی از روستاهای کوچک ری بوده و شهر تهران از دوره قاجار و پایتخت آن وسعت گرفته است. آثار تاریخی و طبیعی شهر تهران: موزه ایران باستان، پارک ملی خیبر و سرخه حصار، موزه جواهرات، بازار تهران، کاخ بهارستان، درکه در شمیرانات که از زیباترین دره های ایران میباشد.

شیراز

شیراز مرکز استان فارس در جنوب غربی ایران و پنجمین شهر ایران از نظر جمعیت است . این شهر در ارتفاع 1486 متری از سطح دریا در دامنه رشته کوه های زاگرس است . امروزه شیراز را قطب الکترونیک ایران می نامند . شیراز در فاصله 919 کیلومتری تهران واقع شده و آب و هوایی نسبتاً معتدل . فصولی منظم دارد. آرامگاه دو شاعر بزرگ حافظ و سعدی در این شهر قرار دارد. آرامگاه خواجو در کنار دروازه شهر جای گرفته است.
از مناطق دیدنی شهر شیراز باغ دلگشا ، باغ ارم ، نارنجستان قوام ، باغ عفیف آباد ، باغ زیبای جهان نما ، حافظیه ،سعدیه ، ارگ کریم خان ، آستانه شاهچراغ ،کوهپایه ، دروازه قرآن ، بازار وکیل ، آرامگاه سیبویه ، حمام وکیل ، آرامگاه خواجوی کرمانی ، بقعه هفت تنان ، موزه پارس و... می باشد.
نام شیراز در کتیبه های هخامنشی تخت جمشید خوانده شده است . اشیاء و ظروف تاریخی و مسکوکاتی که هم اکنون در موزه متروپولیتین نیویورک موجود است از عظمت شیراز در عهد سلوکی ها ، اشکانیان ، ساسانیان گواهی می دهد.

از آنجا که شیراز در سده های گذشته گذرگاه زوار به مشهد بوده است محل دفن چندین و چند امام زاده از جمله شاهچراغ و آستانه و دارای بقعه های زیادی می باشد. شهر شیراز از دوران باستان باغ های انگور زیادی را در خود جای داده است که امروزه بیشتر این باغ ها به شمال غربی این شهر منحصر شده اند نام این باغات که یکی از مواهب شهر شیراز است ، قصرالدشت می باشد که در قلب این شهر قرار داشته است و در تعدیل هوای این شهر نقش به سزایی دارد.
سوغات عمده شیراز ؛ آبلیمو و آبغوره ،همچنین بهار نارنج می باشد . در شیراز نوعی فالوده بنام فالوده شیرازی که از بهترین نوع فالوده ها است ، معروفیت دارد.
از صنایع دستی آنجا می توان به خاتم کاری - منبت کاری - قالی و قالیچه اشاره کرد . خاتم این شهر نیز معروف است .

قزوین
	کهن شهر قزوین که در دشت گسترده ای با ده هزار سال پیشینه سکونت و یکجا نشینی بنا شده ، آثار برجسته ای از هزاره های دور در خود جای داده است. این شهر در روزگار صفویان جایگاه ویژه ای را با اعلام پایتختی امپراطوری شیعی، صفوی، بدست آورده است. توسعه سریع منطقه و تحول چشمگیر در حوضه های معماری و شهر سازی با شکل گیری مکتبهای فقهی،هنری ، علمی ، ادبی ، برپایی جنبشهای فکری - مذهبی گوناگون و رویدادهای مهم و تأثیر گذار سیاسی ، قزوین عصر صفوی را کانون توجه وقایع نگاران - سیاحان و پژوهشگران فرهنگ و تاریخ ایران قرار داده است . هم اکنون نیز قزوین که لقب باب الجنة یا دروازه بهشت را به خود اختصاص داده از مناطق مهم ایران است که در زمینه های تاریخی - طبیعی - اقتصادی فرهنگی صنعتی و گردشگری دارای اهمیت زیادی است . قزوین از جمله مناطق زیبای با فرهنگ و متمدن ایران است ودر 130 کیلومتری شمال غرب تهران قرار دارد . ارتفاع این شهر از سطح دریا 1800 متر می باشد و شهری است با آب و هوای سرد و خشک و در دامنه جنوبی رشته کوههای البرز واقع است و با استان های مازندران ، گیلان ، همدان ، زنجان ، مرکزی و تهران همسایه است.
رودخانه های پر آب قله های زیبا و مشهور چشمه های آب گرم حیات وحش پوشش گیاهی غنی و دریاچه های چشم نواز این منطقه در کنار آثار متعدد تاریخی - معماری فرهنگی باستانی و مردمان هنردوست و سخت کوش مجموعه کم نظیری را در این خطه از کشور ایران بوجود آورده است. نقاط دیدنی شهرستان قزوین عبارتند از : بارگاه مطهر امام زاده حسین ، بقعه پیغمبریه ، موزه آقا بابا ، دروازه قدیم تهران ، عمارت چهل ستون ، آرامگاه حمد الله موستوفی ، مسجد جامع عتیق ، مجموعه تاریخی بازار قزوین ، مسجد النبی ، عمارت کلاه فرنگی.

کرمان
	این شهرستان مرکز استان کرمان می باشد و در طول جغرافیایی 57/05 و عرض 30/17 درجه می باشد و در ارتفاع 1755 متری از دریا قرار دارد بنای این شهر به اردشیر بابکاه در قرن سوم میلادی نسبت داده شده . آب و هوای شهر کرمان نسبتاً معتدل و معدل بارش سالیانه آن 135 میلیمتر است اختلاف دما در شب و روز و همچنین در فصول مختلف در این شهرستان زیاد است و متوسط درجه حرارت سالانه 15/5 می باشد . فاصله این شهر که در مسیر راه تهران به زاهدان قرار گرفته تا تهران 1038 کیلومتر است جلگه های حاصلخیز و وسیع باعث رونق کشاورزی گردیده است استخراج معادن مس سرچشمه در اطراف کرمان توسعه و احداث کارخانجات صنعتی ، ساخت و مونتاژ اتومبیل ، تأسیس دانشگاه و وجود مراکز اداری و سیاسی استان موجب مهاجرت افراد بسیاری از نقاط دیگر به این شهر شده است کرمان از زمانهای دور از نظر صنایع دستی بخصوص بافت قالی ، پته ، ترمه و شال و سایر محصولات روتختی ، پرده ، رومیزی ، رولحافی ، سوزنی و بقچه شهرت داشته و استفاده از رنگهای گیاهی به مرغوبیت قالی کرمان معروفیت بخشیده است صادرات فرش و محصولات متنوع صنعتی کرمان به رونق اقتصادی این استان کمک شایانی نموده است خراطی ، گیوه دوزی از جمله صنایع دستی دیگر کرمان و ساخت کارد و چاقو و آباژور نیز از دیگر صنایع فلزی آن به حساب می آید .
مناطق دیدنی شهرستان کرمان عبارتند از : مسجد جامع ، موزه صنعتی ، گنبد جبلیه ، مجوعه تاریخی گنجعلی خان ، مشتاقیه ( سه گنبد ) ، بازار کرمان ، یخدان مؤیدی ، مدرسه ابراهیم خان ، حمام و بازار ابراهیم خان ، کتابخانه ملی ، باغ موزه فرش.

کرمانشاه
	به سبب موقعیت خاص اقلیمی و بارندگی به موقع و کافی از مناطق شمال غربی تا جنوب شرقی استان کرمانشاه یعنی از ارتفاعات اورامانات تا منطقه زردلان و هلیلان دره های پوشیده از جنگل و مراتع پربرکتی وجود دارد. این دره ها چون دارای آب و هوای معتدل با مناظر زیبای طبیغی است برای اطراق و تفریح و وجود ایلات در حال کوچ بهترین نقاط تفریحی ایران است و همیشه یکی از شکارگاه های تراز اول ایران محسوب می شده است . جنگلهای این استان عموماً از جامعه بلوط بومی ایران تشکیل یافته . شهرستان کرمانشاه با وسعت تقریبی 8547 کیلومتر مربع به عنوان شهرستان مرکز استان دارای اهمیت استراتژیک می باشد به صورتی که بعد از مسافت از این شهر تا مرز خسروی ( کشور عراق ) تا مرکز استان کردستان ، تا مرکز استان همدان و تا مرکز استان لرستان ( از طریق شهرستان هرسین و نورآباد ) با اندکی تفاوت به یک اندازه است . این شهر به لحاظ تاریخی از دوران باستان به عنوان دروازه ورودی آسیا به جلگه بین النهرین معروف بوده است . دلیل این ادعا همانطور که در متون تاریخی نیز آمده است ، وجود بزرگترین راه ارتباطی میان فلات ایران ، چین و هندوستان با ساکنان بین النهرین است که به این راه اصطلاحاً شاهی نیز گفته می شود . این سرزمین بواسطه همجواری با تمدنهای اقوام ایلامی و کاسی ها از یک سو و تمدن مردم بین النهرین از سوی دیگر موقیتی تقریباً منحصر بفرد داشته است.
کرمانشاه یکی از کلان شهرهای ایران ( تهران ، شیراز ، مشهد ، اصفهان ، تبریز ، اهواز ) است . مردم این شهر به زبان و گویش های گوناگون ، زبان کردی تکلم می کنند. روغن کرمانشاهی ، نان برنجی ، کاک ، نان خرمایی ، گلیم ، جاجیم ، تنبور و چرم سوغات های کرمانشاه می باشند . سه رودخانه ی قره سو ( خوره سو ) آبشوران . چم بشیر در کرمانشاه جریان دارند . آثار تاریخی این شهر تاق بستان ، غار دو اشکفت ، پل کهنه ، قلعه کهنه ، مجموعه بیستون ، بازار کرمانشاه و چندین خانه و مدرسه مربوط به دوره های پیشین می باشند . نام کرمانشاه از دوره ساسانیان به این شهر گذارده شده است . پیشتر، این گوشه ایران را کره مبین می خواندند. ناگفته نماند که در یک مکتوب، نام کرمانشاه را نخست لقب بهرام کرمانشاه نوشته اند از این جهت که پیش از شاهی فروانروای کرمان بوده است . پس از پادشاهی او به افتخارش نام این شهر را کرمانشاه گذاشت . در کتب قدیم که به زبان کردی است شهر کرمانشاه را ( مای ) گفته اند .

مشهد
	مشهد از شهرهای شمال شرقی ایران و مرکز استان خراسان است. این شهر با 5/2 میلیون نفر جمعیت دومین شهر پر جمعیت ایران است . وجود آرامگاه امام رضا (ع) هشتمین امام مذهب شیعه در این شهر، سالانه بیش از 10 میلیون زائر را به این شهر می کشاند . شهر مشهد مرکز استان خراسان با مساحت تقریبی 200 کیلومتر مربع در شمال شرقی ایران و در حوضه آبریز کشف رود ، بین رشته کوههای بینالود و هزار مسجد واقع شده و ارتفاع آن از سطح دریا 980 متر و فاصله آن از تهران 925 کیلومتر است . گرچه تاریخ شکل گیری با عنوان مشهد به آغاز سده سوم هجری ، یعنی همزمان با کشته شدن و خاکسپاری امام رضا (ع) در آنجا برمی گردد اما منطقه توس که مشهد کنونی در آن واقع است تاریخی دیرینه دارد . صنایع دستی معروف این شهر عبارتند از: قلاب دوزی ، برگبافی ، سنگ تراشی ، طلا کاری ، ملیله دوزی ، قالیبافی ، گلیم بافی. مهم ترین اماکن دیدنی مشهد عبارتند از: حرم مطهر حضرت امام رضا (ع) و مجموعه ی آستان قدس رضوی ، مسجد گوهرشاد ، مدرسه ی پریزاد ، مدرسه ی دودر ، بقعه ی خواجه ربیع ، بقعه ی گنبد سبز، آرامگاه نادر شاه افشار ، مصلای مشهد و پارک وکیل آباد . سنگ فیروزه ، زعفران ، ادویه و مهر و تسبیح از سوغاتی های مشهد می باشد.

همدان
	همدان مرکز استان همدان در غرب ایران و در سیصد کیلومتری استان تهران قرار دارد. شهر همدان در دامنه شرقی کوه الوند واقع شده که یکی از پنج شهر تاریخی- فرهنگی ایران شناخته شده است. از ویژگیهای این شهر نقشه آن میباشد که توسط مهندسان آلمانی طراحی شده است. این شهر دارای یک میدان مرکزی وسیع بوده که 6 خیابان وسیع با زاویه شصت درجه دارد. این 6 خیابان شعاع های یک دایره وسیع بشمار میروند که در فواصل مساوی از آنها، بلوارها بصورت رینگهای اول و دوم آنها را منقطع کرده که در نوع خود کم نظیر است و در ابتدای هر خیابان اصلی دو گنبد نقره ای رنگ به تعداد 12 گنبد بنام هر امام تعبیه شده که از دیرباز نشانگر مذهبی و شیعه بودن این شهر میباشد. همدان اولین پایتخت نخستین تشکیلات حکومتی در ایران بوده که در آن دوره، هگمتانه نامیده میشده است. شهرستان همدان با وسعتی حدود 4118 کیلومتر مربع از خط الراس رشته کوه الوند تا مرزهای شرقی استان کشیده شده و شرقی ترین نقطه این شهرستان 49 درجه و 20 دقیقه و غربی ترین آن 48 درجه و 20 دقیقه از نصف النهار گرینویچ فاصله دارد.
مقبره ابن سینا، دانشمند معروف ایرانی در این شهر و در میدانی بهمین نام قرار دارد. این شهر زمستانهای بسیار سرد و تابستان معتدل دارد. همدان جایگاه بزرگان و عارفانی چون بدیع الزمان، ابوالوفاحافظ، عین القضات همدانی و شاعرانی چون میرزاده عشقی، غبار عراقی، مفتون همدانی، غمام، صابر و باباطاهر بوده است. سوغات همدان: سفال و سرامیک، چرم و کالای چرمی، فرش، گلیم و جاجیم، انگشت پیچ، سیر، سرشیره، قیسی و شیره انگور می باشد.

یزد
	شهریزد در بردارنده مجموعه بسیار با ارزش از میراث فرهنگی ایران زمین ، در سده های گوناگون تاریخی می باشد . عناصر مادی و معنوی فرهنگی موجود در شهریزد ، به گونه ای است که بررسی تاریخی را از روزگار پیشدادیان تا کنون کاملاً فراهم کرده است . صدها مسجد ، آب انبار، بازار، کاروان سرا ، ساباط ، قلعه ، کاخ ، آرامگاه ، خانه ، سرداب ، خانقاه ، حسینیه ، کاریز و دها مکان مقدس تاریخی نزد زرتشتیان در گوشه و کنار این شهر، مجموعه ای کامل را بوجود آورده است . شهرستان یزد ، با قرار گرفتن در بخش مرکزی فلات ایران در برگیرنده نامناسب ترین عوامل طبیعی چیره بر فلات مرکزی ایران نیز است . یزد از دیرباز منطقه ای صنعتی بوده و اکنون نیز کارخانه های تولیدی بزرگ و کوچکی دارد . این منطقه از جاذبه های پرشمار طبیعی ، تاریخی ، معماری ، فرهنگی و اجتماعی برخوردار بوده و یکی از مهم ترین مناطق جهانگردی ایران بشمار می آید .
شهرستان یزد از مکان های تاریخی و دیدنی بسیاری برخوردار است که برخی از مهم ترین آنها عبارتند از: مسجد جامع کبیر، بقعه ی سید رکن الدین ، بقعه ی دوازده امام ، دخمه ی زرتشتیان ، باغ دولت آباد ، بانک شاهنشاهی ، خانه تقدیری ، خانه مودت ، مسجد ریگ ، بادگیرها ، گنبد عالی ابرکوه ، پرسبز، مجموعه خیرآباد ، مسجد بیرون ابرکوه ، چهار سوق و بازارشاهی ، مدرسه ی علمیه امام خمینی ، رباط خرگوشی ، تکیه ی امیر چقماق و مسجد جمعه ی نو و... می باشد . مشخص ترین وجه شهر معماری خاص کویرآن است ، بادگیرها ، مناره ها و گنبد ها مشخص ترین جنبه های ظاهری معماری شهر است در این معماری از بادگیرها برای گرفتن جریان باد خنک و خنک کردن فضای ساختمان بکار می رفته است . یزد در 677 کیلومتری تهران قرار دارد و به شهر دوچرخه ها ،شهر شیرینی و شهر بادگیرها شهرت دارد. شیرینیهای معروف یزد عبارتند از: قطاب ، پشمک ، باقلوا و کیک یزدی.